تفسیر هواکش دفینه | نشانه هواکش در گنجیابی چیست؟
مقدمه
در گنجیابی و دفینهیابی، هواکش دفینه یکی از مهمترین و در عین حال گمراهکنندهترین نشانهها محسوب میشود. بسیاری از کاوشگران با مشاهده یک سوراخ یا حفره در کوه، تپه یا دیوارههای سنگی، آن را بهعنوان هواکش خزانه تلقی میکنند؛ در حالی که هر حفرهای الزاماً نشانه دفینه نیست. شناخت دقیق ساختار، عملکرد و نشانههای واقعی هواکش میتواند از خطاهای پرهزینه جلوگیری کند.
هواکش دفینه چیست؟
هواکش در دفینهیابی به مجرای تهویهای مهندسیشده گفته میشود که در سازههای زیرزمینی مانند خزانهها، اتاقکهای ضرب سکه، تونلها، دالانها و مقبرهها ایجاد میشده است. هدف اصلی هواکشها، تأمین اکسیژن، خروج گازهای سمی و جلوگیری از خفگی در فضاهای بسته زیرزمینی بوده است.
آیا هر سوراخی هواکش دفینه است؟
❌ خیر. این یکی از بزرگترین اشتباهات رایج در گنجیابی است.
نکته بسیار مهم:
- خزانهها و سفیدخانهها معمولاً کاملاً پلمپ بودهاند.
- اگر هواکشی وجود داشته، ساختاری مارپیچ، تدریجی و تنگشونده داشته است.
- هواکش واقعی هرگز صاف، کوتاه و یکدست نیست.
ویژگیهای هواکش واقعی خزانه
1. شکل مارپیچ و تنگشونده
هواکش دفینه بهصورت مارپیچ یا شکسته طراحی میشده تا:
- ریزش سنگ به داخل مسیر رخ ندهد
- امکان ورود مستقیم انسان وجود نداشته باشد
- گازها بهصورت کنترلشده تخلیه شوند
در انتها، قطر هواکش معمولاً به اندازهای است که فقط یک حیوان کوچک (گربهرو) بتواند عبور کند.
2. وجود دو هواکش (ورودی و خروجی)
برای گردش هوا حتماً باید:
- یک هواکش ورودی هوا
- یک هواکش خروجی هوا
وجود داشته باشد. بدون این دو، تهویه ممکن نیست.
3. سیاه شدن دهانه هواکش
دهانه برخی هواکشها به دلیل عبور گازهای سمی، دود یا واکنشهای شیمیایی سیاه شدهاند. این نشانه بسیار خطرناک است و ایستادن جلوی چنین هواکشی میتواند منجر به خفگی یا کما شود.
کاربرد هواکش در خزانهها و مکانهای ضرب سکه
در گذشته، مکانهایی که در آنها سکه ضرب میشد یا اموال ارزشمند نگهداری میگردید:
- رفتوآمد زیادی داشتند
- نیاز به تهویه دائمی داشتند
ساختار معمول این مکانها شامل:
- اتاق اول: اتاق خالی یا نگهبانی
- اتاق دوم: محل ضرب سکه
- اتاق سوم: محل نگهداری سکهها
- اتاق چهارم (در برخی موارد): خزانه اموال باارزش
هواکشها از میان این اتاقها عبور میکردند و در زمان جنگ، ورودی اصلی با سنگ و ساروج پلمپ میشد.
تفاوت هواکش دفینه با حفرههای طبیعی
| ویژگی | هواکش دفینه | حفره طبیعی |
|---|---|---|
| شکل | مارپیچ و مهندسیشده | نامنظم |
| قطر | تنگشونده | ثابت یا نامنظم |
| مسیر | هدفمند | بدون مسیر مشخص |
| گاز | امکان وجود گاز سمی | معمولاً ندارد |
هواکش در غارها و تونلها
در غارها، دالانها و معادن قدیمی نیز از هواکش استفاده میشده، اما:
- این نوع هواکشها لزوماً ارتباطی با دفینه ندارند
- بیشتر برای کارگران و تهویه محیط کار بودهاند
بنابراین محل، نوع تراش و مسیر هواکش باید دقیق بررسی شود.
نشانههای هشداردهنده هنگام کار روی هواکش
⚠️ بسیار مهم:
- وجود گازهای سمی
- کمبود اکسیژن
- سیاهی دیوارهها
- سردرد، سرگیجه، تنگی نفس
در صورت مشاهده این موارد، کار را فوراً متوقف کنید.
روشهای شناسایی هواکش دفینه
1. بررسی ساختار فیزیکی
- مارپیچ بودن مسیر
- کاهش تدریجی قطر
- عبور از لایههای دستساز
2. بررسی محیط اطراف
- تغییر پوشش گیاهی
- وجود سنگچین یا ساروج
- تفاوت خاک اطراف دهانه
3. استفاده از تجهیزات
- ژئورادار (GPR)
- دستگاههای ژئوفیزیکی
- اسکنرهای تصویری
4. اطلاعات بومی و تاریخی
- نقشههای قدیمی
- روایتهای محلی
- سابقه تاریخی منطقه
اشتباه رایج اپراتورهای غیرحرفهای
گاهی اپراتورها سیگنالهای انحرافی ناشی از رگههای گاز یا مسیر هواکش را بهعنوان هدف اصلی تفسیر میکنند و حفاری به نتیجه نمیرسد. هواکش میتواند تا ۱۰ یا ۱۵ متر از نقطه اصلی فاصله داشته باشد.
سوالات متداول درباره هواکش دفینه
آیا هر هواکشی نشانه گنج است؟
خیر، بسیاری از هواکشها مربوط به غارها، معادن یا کارگاههای قدیمی هستند.
هواکش خزانه چه شکلی دارد؟
مارپیچ، تنگشونده و غیرقابل عبور برای انسان.
چرا دهانه هواکش سیاه میشود؟
به دلیل عبور گازهای سمی و واکنشهای شیمیایی داخلی.
آیا کار روی هواکش خطرناک است؟
بله، خطر گاز، ریزش و خفگی بسیار جدی است.
نتیجهگیری
هواکش دفینه یکی از نشانههای مهم اما پیچیده در گنجیابی است. تشخیص صحیح آن نیازمند تجربه، دانش فنی، بررسی ساختار و استفاده از ابزار مناسب است. هر حفرهای هواکش نیست و هر هواکشی هم الزاماً به دفینه ختم نمیشود. کاوش آگاهانه، ایمن و علمی، تنها راه رسیدن به نتیجه واقعی است.

شرکت گوهر باستان
خرید فلزیاب
فروش فلزیاب
خرید و فروش گنج یاب
شرکت گوهرباستان سالهاست در کنار شماست و با تلاش فراوان سعی در ارائه بهترین خدمات را دارد.
گوهرباستان یکی از بزرگترین شرکت های خاورمیانه در زمینه واردات،تهیه و توزیع قطعات الکتریکی می باشد.
این شرکت به سبب حق تجارت بین المللی خود میتواند هر قطعه، دستگاه و وسیله ایی که به سیستم کاری خود مرتبط می باشد.
شرکت گوهر باستان با ارائه مشاوره و فروش و تعمیرو ارتقا و معاوضه انواع فلزیاب ارسال کاتالوگ رایگان در زمینه محصولات فلزیاب
،طلایاب،گنجیاب،تاسیساتی زمین شناسی و معدن یابی با تکنولوژی کشورهای پیشتاز آماده خدمت رسانی در تمام نقاط ایران می باشد .
مناسب ترین قیمت
با خرید از شرکت گوهرباستان تا سقف ۵۰% برای هر محصول در هزینه های خود می توانید صرفه جویی کنید .
آموزش رایگان
تمام محصولات شرکت گوهرباستان در هنگام تحویل ، آموزش و تست خواهد شد
.همچنین خریداران عزیز میتوانند تا زمان آموزش کامل ، با دستگاه فلزیاب در حضور مهندسین تمرین و سوالات
خود را مطرح نمایند تا زمانی که اپراتور شوند.
تکنولوژی روز دنیا
تجهیزات گوهرباستان با قطعات و کارکرد فوق العاده
خدمات پس از فروش :
بعد از اطمینان از اصالت و سالم بودن فلزیاب حتما این به این نکته توجه کنید که شرکتی که فلزیاب را از
آن خرید میکنید دارای خدمات پس از فروش باشد تا در صورتی که بعد از خرید احتیاج به قطعه و یا آموزش
داشتید بتوانید با شرکت مورد نظر تماس بگیرید و یا حتی بتوانید فلزیاب خود را ارتقا دهید .
پس از انتخاب فلزیاب مورد نظر ما در سریع ترین زمان ممکن سفارش شما را در هر کجای ایران باشید به شما خواهیم رساند.
تمامی محصولات این شرکت دارای گارانتی پشتیبانی و خدمات پس از فروش می باشد.
خدمات پس از فروش شرکت فلزیاب گوهرباستان از قبیل پاسخ گویی تلفنی و حضوری به مشتریان برای رفع اشکال در کار کردن
اپراتور با دستگاه یا مشاوره در زمینه های دیگر
ارسال فلزیاب و طلایاب به تمامی نقاط کشور پس از انتخاب فلزیاب مورد نظر ما در سریع ترین زمان ممکن سفارش شما را در
هر کجای ایران باشید به شما خواهیم رساند.
آدرس کانال تلگرام محصولات و لیست قیمت محصولات : goharbastan@
تلگرام کارشناس آثار و نشانه ها : karshenasgoharbastan@
شماره تماس کارشناس آموزش فلزیاب، خرید فلزیاب وتعمیرات فلزیاب : 09308308585 مهندس رجایی
برای مشاوره رایگان در مورد علائم ونشانه ها و خرید و فروش فلزیاب ها با کارشناسان شرکت گوهرباستان در تماس باشید.

